مهناز افشار در برنامه 7
07
فوریه

 

نسبت به خودم متعهدم

 یکی از بازیگرانی که توانست اقبال عمومی خوب خود را با زحمت و تلاش در مسیر درستی قرار دهد تا امروز هم به‌‌عنوان یک بازیگر پرطرف‌دار شناخته شود و هم بازیگری که در گنجه افتخاراتش می‌توانید جوایز معتبر سینمای ایران را مشاهده کرد . مهناز افشار سرسختانه تلاش کرد که انگ بازیگر پرطرف‌دار فیلم‌های پرفروش از پیشانی‌اش برداشته شود و به‌‌عنوان یک بازیگر توانمند که در فیلم‌های شاخص سینمای ایران فعالیت می‌کند شناخته شود . فیلم‌های مهمی که طی دهه اخیر مهناز افشار بازیگر آن‌ها بوده است تثبیت‌کننده موقعیت این بازیگر در محافل کارشناسی و تخصصی است . حرف‌های او نیز بر مسیر دشواری که او طی کرده تا به اهداف بزرگش برسد صحه می‌گذارد  ، او در این گفت‌وگو درباره چگونگی ورودش به سینما اوج و فرودهایی که برای تثبیت در این حرفه پشت سر گذاشته شرایط حرفه بازیگری و غیره صحبت کرده است.

 

 

از شما به‌‌عنوان استار سینما یاد می کنند چقدر این القاب را دوست دارید و می‌پسندید ؟

اگر بخواهیم خیلی کلی و جهانی‌تر به این موضوع نگاه کنیم ، استار سینما فاکتورهای زیادی را می‌طلبد که در سینمای ایران فکر می کنم ما شاید نتوانیم تمامی آن فاکتورها را در اختیار داشته باشیم . این‌که این لقب را به من می‌دهند خیلی خوشحالم و از همه تشکر می‌کنم اما فکر می‌کنم یک بازیگر اول باید پیش خودش و نظم و نزد قلب خودش استار باشد ، اگر این اتفاق برایش بیافتد فکر می کنم که حال بهتری دارد بازیگری که تصمیم داشته باشد به بازیگری جدی‌تر نگاه کند و بخواهد به تعالی و افقی که در ذهن خودش ترسیم کرده برسد.

طبیعتاً این واژه‌ها یا کمی زمینی تر جوایز در راه رسیدن او به هدفش اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند و مسئولیت‌شان بیشتر می‌شود اما در حالت کلی برای هر بازیگری این مهم است که چه هدفی دارد که هدف من اینست که فقط ویترین باشم و دیده شوم خوب تا آن‌جا خیلی هم عالی است اما بعد از این وضع فرق می‌کند . حالا دیگر بحث بر سر ماندگاری است و به نظرم ماندگاری خیلی کار سختی است ، برای همین است که ما زنده‌یاد فنی زاده خانم تسلیمی آقای وثوقی و … را یاد می‌کنیم و آن‌ها را نمی‌توانیم فراموش کنیم .

 

 وقتی یک بازیگر با لقب استار یا سوپر استار خوانده می‌شود بازیگری برای شکل متفاوتی پیدا می کنند شما چگونه به این تغییر رسیدید ؟

 بسیار سخت بود و مراحل زیادی را می‌طلبید هم باید می آموختم و یاد می‌گرفتم هم باید فیلم می‌دیدم ،کتاب می‌خواندم ، از کسانی که اطلاعات بیشتری از من داشتند مشورت می‌گرفتم و خیلی کار های دیگری که هر بازیگری باید آن‌ها را انجام بدهد .

 

و فکر می‌کنید الان درچه جایگاهی قرار دارید ؟

راستش را بخواهید من درباره خودم خیلی سخت گیرم . هنوز فکر می‌کنم که برای ماندن مسیر مهم سختی را درپیش رو دارند به نظر ماندن نام نیک از آدم و ماندگاری درست ، ارزش خیلی بالایی دارد که در کارنامه‌ات فیلم خوب داری ضعف‌هایی داری ، قوت‌هایی داری و … به کنار ولی من دوست دارم اگر عمری بود سنی از من گذشته بود ، با خود نشستم و به گذشتم نگاه کردم وقتی به خودم و کارنامه‌ام نگاه کردم بگویم خدا را شکر .

 

در یک مقطع منتقدان وارد حوزه بازیگری شما شدند و نظرات متفاوتی ارائه دادند شما چه تحلیل و نظری دارید نسبت به نظر منتقدان ، با نوشته‌های آن‌ها ارتباط دارید  ، جایگاهی برای آن‌ها قائل اید ؟

 بله ، بله ، به شدت . قبل از اون باید بگویم دوست دارم آدم‌ها با همه سلیقه‌ها و همه تفکرات کار کنند و اجازه بدهیم هنر وسعتش آن‌قدر زیاد شود که حتی اگر من بازیگری هستم که فیلم ضعیف در کارنامه‌ام دارم نقد درست بشوم و نقد سازنده بر عملکرد من صورت بگیرد چون معتقدم که یک نقد خوب می‌تواند به من و همه بازیگران ایرانی کمک کند حتی اگر کل کارنامه من اشتباه است . منتقدان می توانند به گونه‌ای به نقد من بپردازند که من از آن‌ها یاد بگیرم اتفاقاً من دوتا جایزه‌های خیلی خوبش اینه زندگی ما از منتقدان گرفتم ، یک جایزه برای فیلم طبقه سوم و یک جایزه برای برف روی کاج‌ها .

 

 بله ، البته در این بین ، شور عشق را بهتر است نپردازیم ؟

چرا نه ، اتفاقاً در زمان خودش فیلم خیلی خوبی بود .

 

 اما با این‌که شروع بازیگری شما بود مصادف شد با سالی که منتقدان تصمیم گرفتم بدترین‌ها را هم انتخاب کنند و متأسفانه نظر خوبی نسبت به آن فیلم نداشتند ؟

 زرشک زرین را می گویید دیگر .

 

ساخت مستند زندگینامه، اجتماعی، تاریخی و…

 

زرشک زرین ،  بله ؟

من این قضیه همیشه برایم سوال بود که چرا فقط یک بار تصمیم گرفته شد زرشک زرین به بدترین فیلم سال داده شود و آن هم به فیلم ما داده شد و بعد از آن دیگر چنین جایزه‌ای را در نظر نگرفتند اما به نظرم اتفاقاً در نظر گرفتن جایزه قشنگ است و کشورهای دیگری هم یکسری جوایز به بدترین‌ها داده می‌شود و این حرکت با لحن احترام‌آمیز همراه باشد ایرادی ندارد و اتفاقاً سازنده است .

 

آن موقع هم که شنیدید شور عشق زرشک زرین انجمن منتقدان نگرفته همین حس را داشتید ؟

 آن موقع نه ، آدم که با خودش تعارف ندارد آن موقع خیلی هم عصبانی شدم اما بعدها به این رسیده‌ام که ما باید یاد بگیرم که برای تعالی روح مان تلاش کنیم ، به این‌که با کسی در جنگ نیستیم ما قرار است که زندگی کنیم ،گفتگو کنیم ،حرف بزنیم و نقد کنیم (سری به صفحه نقد فیلم هایمان بزنید ) ولی با احترام تا زمانی که احترام وجود داشته باشد حرف اثرگذار است و آدم به نظر و نقد گوش می‌دهد و می‌تواند حتی بر اساس نقدها رویه‌اش را تغییر دهد . اما اگر بی‌احترامی صورت بگیرد نتیجه نمی‌دهد شاید وقتی کمی جوان‌تر بودم در این مواقع جنگ می‌کردم ولی الان وقتی که بی‌احترامی ببینم عبور می کنم .

مهناز افشار در برنامه 7دوم

 

 البته بعضی‌ها می‌گویند بی‌رحمی در ذات منتقدان است و معتقدند که در دنیا هم رسم است که منتقدان تند برخورد می کنند ؟

 اشکالی ندارد هر کسی یک سمت و عنوان دارد و براساس آن تیتر و عنوان یک سری وظیفه دارد اما وظیفه انسانی من به‌‌عنوان یک بازیگر و فرد دیگری به‌‌عنوان یک منتقد این است که احترام یکدیگر را نگاه داریم . می‌توانیم نقد کنیم ، می‌توانیم پاسخ بدهیم ، به هم جواب بدهیم اما با احترام

 

 تغییر نگرش‌تان در بازیگری چقدر متأثر از نقد و نظر منتقدان بوده است ؟

 حتماً از نظر منتقدان استفاده کردم و خواندن نوشته‌های آن‌ها در روند بازیگری من بی‌تاثیر نبوده ، هم نظر منتقدان ،هم نظر همکارانم ، دوستانم و خانواده‌ام  .

 

برخی از کارگردان‌ها براساس حال و هوای فیلمشان به سمت استفاده از نابازیگران حرکت می‌کنند شما به‌‌عنوان کسی که حالا یک بازیگر حرفه‌ای هستید چه دیدگاهی نسبت به حضور نابازیگرها در فیلم های ایرانی دارید ؟

 راستش زمانی که وارد سینما شدم ، تحصیلات آکادمیک جدی در این زمینه نداشتم پس نمی‌توانم نظر بدهم که نابازیگر حق ورود به سینما دارد یا نه اما به یک قضیه کلی‌تر قائلم  . این که شاید ورود به عرصه بازیگری زیاد هم سخت نباشد اما شرط تسلیم ماندگاری یک بازیگر است .

 

و ماندگاری سخت است ؟

بله . حال اگر بازیگری باشی یا نابازیگر فرقی نمی‌کند مهم ماندگاری است . وقتی کار برای من جدی شد شروع کردم به کلاس رفتن ، درس‌خواندن و شاگردی کردن . اگر این رفتار برای هر نوع بازیگری جدی باشد او هم می تواند این‌گونه کیفیت کار خودش را بالا ببرد و این اتفاق برای او هم می‌تواند بیفتد . البته من اعتقاد دارم اگر کمی ماجرا را به‌صورت ملک شخصی این و آن نگاه نکنیم دعواها و تصفیه حساب‌ها کمتر خواهد شد سینما به‌مثابه یک مادر می‌تواند فرزندان مختلفی داشته باشد.

نمی‌تواند بر اساس فرزندانش نگاه‌ها و شیوه‌های تربیتی مختلفی را به کار بگیرد. ما بازیگرها هم هیچکدام شبیه هم نیستیم ولی می‌توانیم کنار همدیگر با احترام کار کنیم .  فقط بحث بازیگران نیست اگر این نگاه را داشته باشیم که سینما ملک شخصی نیست باید سوال کنیم که چرا خانم بنی‌اعتماد نیست . امثال آقای تقوایی و فرمان‌آرا فعال نیستند ، چه اشکالی دارد که آن‌ها باشن و بقیه هم باشند سینما متعلق به همه ماست . حال در حرفه ما هم نابازیگر بیاید چه ایرادی دارد  ،نابازیگر یاد می‌گیرد تا روزی به یک بازیگر توانا و موفق بدل شود.

 

 به شرطی که استعداد بازیگری را داشته باشد و بدرستی این راه را آمده باشد ؟

 بله . هم این شود مهم است و همین که چشم انداز روشنی از بازیگری داشته باشد . بازیگری در ابتدا خیلی جذاب است . ویترین است و بازیگر را در یک فضای پر از نور قرار می‌دهد. اما بعد در برابر همه نورهایی که به تو تابیده‌شده ، مسئول هستی .

 

یعنی کسی که وارد سینما  و عرصه بازیگری می‌شود حتماً باید به سمت تعهد حرکت کند ؟

 بله ،کاملاً این‌گونه فکر می‌کنم .

 

 شما با چه تعهدی در سینما گام برمی‌دارید ؟

 من به باورهایم ، به عقایدم ، به قلبم  ،به روحم متعهد هستم . اگر مسیر تعالی را در هنر یافتم و فهمیدم که هنر مسیر تعالی را برای من روشن‌تر می‌کند و مسیر را به من نشان می‌دهد . یعنی اگر من به تعهدم نسبت به خودم عمل کنم ، در سینما هم می توانم گام درستی بردارم .

 

 تا امروز که به معنای هفت آمده‌اید ، نزدیک به چهل فیلم بازی کردید . خودتان فکر می‌کردید چهل فیلم سینمایی بازی کنید ؟

 نه واقعاً .

 

چه خاطراتی از این فیلم‌ها در ذهن دارید ؟ کدام یک از این فیلم‌ها را بیشتر می‌پسندید ؟

 الان که گفتید چهل فیلم دارم فکر می‌کنم چقدر عجیب و چقدر سریع ، خیلی حضور ذهن ندارم ولی چند تا از فیلم‌ها برای من مانده اند . بخش‌هایی از فیلم انعکاس نشان دادید و جزو فیلم‌هایی که من خیلی دوستش داشتم .آتش‌بس را هنوز که هنوز است وقتی نگاه می‌کنم از آن لذت می‌برم .سالاد فصل ، سعادت‌آباد و … فیلم‌های دیگری که نامشان را از قلم انداختم و امیدوارم که سوءتفاهم ایجاد نکند فقط اعتراف می کنم هر فیلمی که بازی کردم  که در کارنامه من است چه ضعیف و چه قوی ،حضورم در همه آن‌ها مفید بوده است . اگر امروز در هر جایگاهی قرار دارم ، به‌خاطر تجربیاتی است که از بازی در آن فیلم‌ها بدست آوردم.

.

.

.

در ادامه، متن کامل این گفت و گو را در یک فایل pdf برای شما آماده کرده ایم که می توانید از لینک زیر دانلود نمایید.

 

گفت و گو محمود گبرلو با مهناز افشار در برنامه 7